امتیاز موضوع:
  • 1 رای - 5 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
شاهنامه فردوسی
#21
"پادشاهی جمشید هفتصد سال بود "(قسمت سوم )
"پادشاهی جمشید هفتصد سال بود "(قسمت سوم )

چو چندی برآمد براین روزگار ........ندیدند جز خوبی از شهریار

جهان سربسر گشته او را رهی ........نشسته جهاندار با فرهی

یکایک به تخت مهی بنگرید .........به گیتی جز از خویشتن کس ندید

منی کرد آن شاه یزدان شناس ...........ز یزدان بپیچیدو شد ناسپاس

گرانمایگان را ز لشکر بخواند ............چه مایه سخن پیش ایشان براند

چنین گفت با سالخورده مهان .......که جز خویشتن را ندانم جهان (490)

هنر در جهان از من آمد پدید ...........چو من نامور تخت شاهی ندید

جهان را بخوبی من آراستم .........چنان گشت گیتی که من خواستم

خورو خواب و آرامتان از منست .....همان پوشش و کامتان از منست

بزرگی و دیهیم و شاهی مراست ......که گوید که جز من کسی پادشاست

بدارو درمان جهان گشت راست ........که بیماری ومرگ کس را نکاست

جز از من که برداشت مرگ از کسی .........وگر بر زمین شاه باشد بسی

شما را ز من هوش و جان در تن است ....... به من نگرود هر که اهرمنست

گرایدونکه دانید من کردم این........مرا خواند باید جهان آفرین

همه موبدان سر فکنده نگون .......چرا کس نیارست گفتن نه چون

چو این گفته شد فر یزدان ازوی ...........گسست و جهان شد پر از گفتگوی (500)

هرآنکس ز درگاه برگاشت روی .......نماند به پیشش یکی نامجوی

سه و بیست سال از در بارگاه .........پراکنده گشتند یکسر سپاه

منی چون بپیوست با کردگار .......شکست اندر آورد و برگشت کار

چه گفت آن سخنگوی با فر و هوش ........چو خسرو شوی بندگی را بکوش

بیزدان هرآنکس که شد ناسپاس .........بدلش اندر آید ز هر سو هراس

به جمشید بر تیره گون گشت روز ........همی کاست زو فر گیتی فروز

ازو پاک یزدان چو شد خشمناک ........بدانست و شد شاه با ترس و باک

که آزرده شد پاک یزدان ازاوی .......بدان درد درمان ندید ایچ روی

همی راند جمشید خون در کنار .......همی کرد پوزش بر کردگار

همی کاست زو فرۀ ایزدی .........برآورده بر وی شکوه بدی (510)
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#22
[highlight=#fafafa]4[/highlight]-جمشيد
داستان ضحاك با پدرش(قسمت اول)

يكي مرد بود اندرآن روزگار ..... زدشت سوارن نيزه گُذار

گرانمايه هم شاه و هم نيمكرد ..... زترس جهاندار با باد سرد

كه مرداس نام گرانمايه بود ..... به داد و دِهِش برترين پايه بود

مر او را ز دوشيدني چارپاي ..... زهر يك هزار آمدندي به جاي

بز و اشتر و ميش را همچنين ..... به دوشندگان داده بُد پاكدين

همان گاو دوشا به فرمانبري ..... همان تازي اسب رمنده فَري

به شير آنكسي را كه بودي نياز ..... بدان خواسته دست بُردي فراز

پسر بُد مر آنپاكدين را يكي ..... كِش از مهر بهرهنَبُد اندكي

جهانجوي را نام ضحاك بود ..... دِلير و سبكسار و ناپاك بود

همان بيوَرسپَش همي خواندند ..... چنين نام بر پهلوي راندند

كجا بيوَر از پهلواني شمار ..... بُوَددرزبان دري ده هزار

از اسپان تازي به زرين ستام ..... ورا بود بيوَر كه بُردندنام

شب و روز بودي دو بَهره به زين ..... ز راه بزرگي نه از راه كين

چنان بُد كه ابليس روزي پگاه ..... بيامد بسان يكي نيكخواه

دل مهتر از راه نيكي ببرد ..... جوان گوش گفتارِ او را سپرد

همانا خوش آمدش گفتار اوي ..... بود آگه از زشت كردار اوي

بدو داد هوش و دل و جان پاك ..... پراگنده بر تارك خويش خاك

چو ابليس دانست كو دل بداد ..... بر افسانه اش گشت نِهمار شاد

فراوان سخن گفت زيبا و نغز ..... جوان را زدانش تهي بود مغز

همي گفت دارم سخنها بسي ..... كه آن را جز از من نداند كسي

جوان گفت بر گوي و چندين مپاي ..... بياموز ما را تو اي نيكراي

بدو گفت پيمانت خواهم نخست ..... پس آنگه سخن بر گشايم درست

جوان ساده دل بود فرمانش كرد ..... چنانك او بفرمود سوگند خورد،

كه راز تو با كس نگويم ز بُن ..... ز تو بشنوم هر چه گويي سخن

بدو گفت جز تو كسي در سراي ..... چرا بايد، اي نامور، كدخداي

چه بايد پدر كِش پسر چون تو بود ..... يكي پندت از من ببايد شنود

زمانه بدين خواجه ي سالخورد ..... همي دير ماند تو اندرنَوَرد

بگير اين سر مايه در گاه اوي ..... ترا زيبد اندر جهان جاه اوي

بر ين گفته ي من چو داري وفا ..... جهان را تو باشي يكي پادشا

چو ضحاك بشنيد انديشه كرد ..... ز خون پدر شد دلش پُر زدرد

و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#23
4-جمشيد
داستان ضحاك با پدرش(قسمت دوم)

به ابليس گفت اين سزاوار نيست ..... دگر گوي كاين از در كار نيست

بدو گفت گر بگذري زين سخن ..... بتابي ز پيمان و سوگند من،

بماند به گردن ت سوگند و بند ..... شوي خوار و ماند پدرت ارجمند

سر مرد تازي به دام آوريد ..... چنان شد كه فرمان او بر گزيد

بدو گفت كاين چاره با من بگوي ..... مَبَرتابم از ذاي تو هيچ روي

بدو گفت من چاره سازم تو را ..... به خورشيد سر بر فرازم ترا

تو در كار خاموش مي باش و بس ..... نبايد مرا ياري از هيچ كس

چنان چون ببايد بسازم تمام ..... تو تيغ سخن برمكش از نيام

مر آن پادشا را در اندر سراي ..... يكي بوتان بود بس دلگشاي

گرانمايه شبگير بر خاستي ..... زبهر پرستش بياراستي

سر وتن بشستي نهفته به باغ ..... پرستنده با او نبردي چراغ

بر آن راي واژونه ديو نژند ..... يكي ژرف چاهي به ره بر بكند

پس بليس بيرَه سر ژرف چاه ..... به خاشاك پوشيد و بسپرد راه

شب آمد، سوي باغ بنهاد روي ..... سر تازيان مهتر نامجوي

چو آمد به نزديك آن ژرف چاه ..... يكايك نگون شد سر بخت شاه

به چاه اندر افتاد و بشكست پست ..... شد آن نيكدل مرد يزدان پرست

به هر نيك و بد، شاه آزاد مرد ..... به فرزند بر نازده باد سرد

همي پروريدش به ناز و به رنج ..... بدو بود شادو به دو داد گنج

چنان بَدكُنِش شوخ فرزند اوي ..... نجست از ره مهر پيوند اوي

به خون پدر گشت همداستان ..... زدانا شنيدستم اين داستان

كه فرزند بد گر بود نَرَّه شير ..... به خون پدر هم نباشد دلير

مگر در نهاني سخن ديگر است ..... پژوهنده را راز با مادرست

پسر كو رها كرد رسم پدر ..... تو بيگانه خوانش مخوانش پسر

فرومايه ضحاك بيدادگر ..... بدين چاره بگرفت راه پدر

به سر بر نهاد افسر تازيان ..... بر ايشان ببخشود سود و زيان

چو ابليس پيوسته ديد آن سَخُن ..... يكي بند ديگر نو افكند بُن

بدو گفت چون سوي من تافتي ..... زگيتي همه كام دل يافتي

اگر همچنين نيز فرمان كني ..... نپيچي زفرمان و پيمان كني

جهان سر به سر پادشاهي تراست ..... دَد و دام با مرغ و ماهي تراست

چو اين گفته شد ساز ديگر گرفت ..... دگرگونه چاره گرفت،اي شگفت
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#24
4-جمشيد
خواليگري كردن ابليس(قسمت اول)



جواني بر آراست خويشتن ..... سخنگوي و بينادل و پاكتن

هميدون به ضحاك بنهاد روي ..... نبودش جز از آفرين گفت و گوي

بدو گفت گر شاه را درخورم ..... يكي نامور پاك خواليگرم

چو بشنيد ضحاك بنواختش ..... ز بهر خورش جايگه ساختش

كليد خورش خانه ي پادشا ..... بدو داد دستور فرمانروا

فراوان نبود آن زمان پرورش ..... كه كمتر بُد از كُشتنيها خورش

جز از رستنيها نخوردند چيز ..... زهرچ از زمين سر براورد نيز

پس آهرمن بَدكُنش راي كرد ..... به دل كُشتن جانور جاي كرد

ز هرگونه از مرغ و از چارپاي ..... خورش كرد و آورد ويك يكي به جاي

به خونُش به پرورد بر سان شير ..... بدان تا كند پادشا را دلير

سخن هر چه گويدش فرمان كند ..... به فرمان او دل گروگان كند

خورش زرده ي خايه دادش نخست ..... بدان داشتش چند گَه تندرست

بخورد و برو آفرين كرد سخت ..... مَزَه يافت زان خوردنش نيك بخت

چنين گفت ابليس نيرنگساز ..... كه جاويد زي شاه گردن فراز

كه فردات از آنگونه سازم خورش ..... كزو باشدت سر به سر پرورش

برفت و همه شب سگالش گرفت ..... كه فردا چه سازد ز خوردن شگفت

دگر روز چون گنبد لاجورد ..... برآورد و بنمود يقوت زرد

خورشها ز كبك و تذرو سفيد ..... بسازيد و آمد دلي پر اميد

شه تازيان چون به خوان دست بُرد ..... سر كم خرد مهر او را سپرد

سوم روز خوان را به مرغ و بَرَه ..... بياراستِش گونه گون يكسره

به روز چهارم چو بنهاد خوان ..... خورش ساخت از پشت گاو جوان

بدو اندرون زَعفران و گلاب ..... همان سالخورده مي و مشك ناب
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#25
4-جمشيد
خواليگري كردن ابليس(قسمت دوم)




چو ضحاك دست اندر آورد وخورد ..... شِگِفت آمدش زان هُشيوار مرد

بدو گفت بنگر كه تا آرزوي ..... چه خواهي بخواه از من، اي نيكخوي

خورشگر بدو گفت كاي پادشا ..... هميشه بزي شاد و فرمانروا

مرا دل سراسر پُر مهر تست ..... همه توشه ي جانم از چهر تست

يكي حاجتستم به نزديك شاه ..... و گرچه مرا نيست اين پايگاه

كه فرمان دهد پاه تا كتف اوي ..... ببوسم بمالم بَرو چشم و روي

چو ضحاك بشنيد گفتار اوي ..... نهاني ندانست بازار اوي

بدو گفت دادم من اين كام تو ..... بلندي بگيرد مگر نام تو

بفرمود تا ديو چون جُفت او ..... همي بوسه داد بر سُفت او

چو بوسيد شد در زمين ناپديد ..... كس اندر جهان اين شگفتي نديد

دو مار سيه از دوكتفش برُست ..... غمي گشت و از هرسويي چاره جُست

سرانجام ببريد هر دو ز كتف ..... سزد گر بماني ارين در شگفت

چو شاخ درخت آن دومار سياه ..... برآمد دگر باره از كتف شاه

پزشكان فرزانه گرد آمدند ..... همه يك به يك داستانها زدند

زهر گونه نيرنگها ساختند ..... مرآن درد را چاره نشناختند

بسان پزشكي پس ابليس تَفت ..... به فرزانگي نزد ضحاك رفت

بدو گفت كاينبودني كار بود ..... بمان تا چه ماند نبايد درود

خورش سازو آرامشان ده به خورد ..... نشايد جز اين چاره اي نيز كرد

بجز مغز مردممَدشان خورش ..... مگر خود بميرند ازين پرورش

نگر نَرَّه ديو اندرين جستجو ..... چه جست و چه ديد اندر اين گفتگو

مگر تا يكي چاره ساد نهان ..... كه پَردَخته ماند زمردم جهان
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#26
شاهنامه فردوسی _کیومرث
سخن گوی دهقان چه گوید نخستکه بود آنکه دیهیم بر سر نهادمگر کز پدر یاد دارد پسرکه نام بزرگی که آورد پیشپژوهنده​ی نامه​ی باستانچنین گفت کآیین تخت و کلاهچو آمد به برج حمل آفتاببتابید ازآن سان ز برج برهکیومرث شد بر جهان کدخدایسر بخت و تختش برآمد به کوهازو اندر آمد همی پرورشبه گیتی درون سال سی شاه بودهمی تافت زو فر شاهنشهیدد و دام و هر جانور کش بدیددوتا می​شدندی بر تخت اوبه رسم نماز آمدندیش پیشپسر بد مراورا یکی خوبرویسیامک بدش نام و فرخنده بودبه جانش بر از مهر گریان بدیبرآمد برین کار یک روزگاربه گیتی نبودش کسی دشمنابه رشک اندر آهرمن بدسگالیکی بچه بودش چو گرگ سترگجهان شد برآن دیوبچه سیاهسپه کرد و نزدیک او راه جستهمی گفت با هر کسی رای خویشکیومرث زین خودکی آگاه بودیکایک بیامد خجسته سروشبگفتش ورا زین سخن دربه​درسخن چون به گوش سیامک رسید که نامی بزرگی به گیتی که جستندارد کس آن روزگاران به یادبگوید ترا یک به یک در به درکرا بود از آن برتران پایه بیشکه از پهلوانان زند داستانکیومرث آورد و او بود شاهجهان گشت با فر و آیین و آبکه گیتی جوان گشت ازآن یکسرهنخستین به کوه اندرون ساخت جایپلنگینه پوشید خود با گروهکه پوشیدنی نو بد و نو خورشبه خوبی چو خورشید بر گاه بودچو ماه دو هفته ز سرو سهیز گیتی به نزدیک او آرمیداز آن بر شده فره و بخت اووزو برگرفتند آیین خویشهنرمند و همچون پدر نامجویکیومرث را دل بدو زنده بودز بیم جداییش بریان بدیفروزنده شد دولت شهریارمگر بدکنش ریمن آهرمناهمی رای زد تا ببالید بالدلاور شده با سپاه بزرگز بخت سیامک وزآن پایگاههمی تخت و دیهیم کی شاه جستجهان کرد یکسر پرآوای خویشکه تخت مهی را جز او شاه بودبسان پری پلنگینه پوشکه دشمن چه سازد همی با پدرز کردار بدخواه دیو پلید
دل شاه بچه برآمد به جوشبپوشید تن را به چرم پلنگپذیره شدش دیو را جنگجویسیامک بیامد برهنه تنابزد چنگ وارونه دیو سیاهفکند آن تن شاهزاده به خاکسیامک به دست خروزان دیوچو آگه شد از مرگ فرزند شاهفرود آمد از تخت ویله کناندو رخساره پر خون و دل سوگوارخروشی برآمد ز لشکر به زارهمه جامه​ها کرده پیروزه رنگدد و مرغ و نخچیر گشته گروهبرفتند با سوگواری و دردنشستند سالی چنین سوگواردرود آوریدش خجسته سروشسپه ساز و برکش به فرمان مناز آن بد کنش دیو روی زمینکی نامور سر سوی آسمانبر آن برترین نام یزدانش راوزان پس به کین سیامک شتافتخجسته سیامک یکی پور داشتگرانمایه را نام هوشنگ بودبه نزد نیا یادگار پدرنیایش به جای پسر داشتیچو بنهاد دل کینه و جنگ راهمه گفتنیها بدو بازگفتکه من لشکری کرد خواهم همیترا بود باید همی پیشروپری و پلنگ انجمن کرد و شیر سپاه انجمن کرد و بگشاد گوشکه جوشن نبود و نه آیین جنگسپه را چو روی اندر آمد به رویبرآویخت با پور آهرمنادوتا اندر آورد بالای شاهبه چنگال کردش کمرگاه چاکتبه گشت و ماند انجمن بی​خدیوز تیمار گیتی برو شد سیاهزنان بر سر و موی و رخ را کناندو دیده پر از نم چو ابر بهارکشیدند صف بر در شهریاردو چشم ابر خونین و رخ بادرنگبرفتند ویله کنان سوی کوهز درگاه کی شاه برخاست گردپیام آمد از داور کردگارکزین بیش مخروش و بازآر هوشبرآور یکی گرد از آن انجمنبپرداز و پردخته کن دل ز کینبرآورد و بدخواست بر بدگمانبخواند و بپالود مژگانش راشب و روز آرام و خفتن نیافتکه نزد نیا جاه دستور داشتتو گفتی همه هوش و فرهنگ بودنیا پروریده مراو را به برجز او بر کسی چشم نگماشتیبخواند آن گرانمایه هوشنگ راهمه رازها بر گشاد از نهفتخروشی برآورد خواهم همیکه من رفتنی​ام تو سالار نوز درندگان گرگ و ببر دلیر
سپاهی دد و دام و مرغ و پریپس پشت لشکر کیومرث شاهبیامد سیه دیو با ترس و باکز هرای درندگان چنگ دیوبه هم برشکستند هردو گروهبیازید هوشنگ چون شیر چنگکشیدش سراپای یکسر دوالبه پای اندر افگند و بسپرد خوارچو آمد مر آن کینه را خواستاربرفت و جهان مردری ماند از ویجهان فریبنده را گرد کردجهان سربه​سر چو فسانست و بس سپهدار پرکین و کندآورینبیره به پیش اندرون با سپاههمی به آسمان بر پراگند خاکشده سست از خشم کیهان دیوشدند از دد و دام دیوان ستوهجهان کرد بر دیو نستوه تنگسپهبد برید آن سر بی​همالدریده برو چرم و برگشته کارسرآمد کیومرث را روزگارنگر تا کرا نزد او آبرویره سود بنمود و خود مایه خوردنماند بد و نیک بر هیچ​کس
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#27
شاهنامه فردوسی _هوشنگ
جهاندار هوشنگ با رای و دادبگشت از برش چرخ سالی چهلچو بنشست بر جایگاه مهیکه بر هفت کشور منم پادشابه فرمان یزدان پیروزگروزان پس جهان یکسر آباد کردنخستین یکی گوهر آمد به چنگسر مایه کرد آهن آبگونیکی روز شاه جهان سوی کوهپدید آمد از دور چیزی درازدوچشم از بر سر چو دو چشمه خوننگه کرد هوشنگ باهوش و سنگبه زور کیانی رهانید دستبرآمد به سنگ گران سنگ خردفروغی پدید آمد از هر دو سنگنشد مار کشته ولیکن ز رازجهاندار پیش جهان آفرینکه او را فروغی چنین هدیه دادبگفتا فروغیست این ایزدیشب آمد برافروخت آتش چو کوهیکی جشن کرد آن شب و باده خوردز هوشنگ ماند این سده یادگارکز آباد کردن جهان شاد کردچو بشناخت آهنگری پیشه کردچو این کرده شد چاره​ی آب ساختبه جوی و به رود آبها راه کردچراگاه مردم بدان برفزودبرنجید پس هر کسی نان خویشبدان ایزدی جاه و فر کیانجدا کرد گاو و خر و گوسفند به جای نیا تاج بر سر نهادپر از هوش مغز و پر از رای دلچنین گفت بر تخت شاهنشهیجهاندار پیروز و فرمانروابه داد و دهش تنگ بستم کمرهمه روی گیتی پر از داد کردبه آتش ز آهن جدا کرد سنگکزان سنگ خارا کشیدش برونگذر کرد با چند کس همگروهسیه رنگ و تیره​تن و تیزتازز دود دهانش جهان تیره​گونگرفتش یکی سنگ و شد تیزچنگجهانسوز مار از جهانجوی جستهمان و همین سنگ بشکست گرددل سنگ گشت از فروغ آذرنگازین طبع سنگ آتش آمد فرازنیایش همی کرد و خواند آفرینهمین آتش آنگاه قبله نهادپرستید باید اگر بخردیهمان شاه در گرد او با گروهسده نام آن جشن فرخنده کردبسی باد چون او دگر شهریارجهانی به نیکی ازو یاد کرداز آهنگری اره و تیشه کردز دریای​ها رودها را بتاختبه فرخندگی رنج کوتاه کردپراگند پس تخم و کشت و درودبورزید و بشناخت سامان خویشز نخچیر گور و گوزن ژیانبه ورز آورید آنچه بد سودمند
ز پویندگان هر چه مویش نکوستچو روباه و قاقم چو سنجاب نرمبرین گونه از چرم پویندگانبرنجید و گسترد و خورد و سپردبسی رنج برد اندران روزگارچو پیش آمدش روزگار بهیزمانه ندادش زمانی درنگنپیوست خواهد جهان با تو مهر بکشت و به سرشان برآهیخت پوستچهارم سمورست کش موی گرمبپوشید بالای گویندگانبرفت و به جز نام نیکی نبردبه افسون و اندیشه​ی بی​شمارازو مردری ماند تخت مهیشد آن هوش هوشنگ بافر و سنگنه نیز آشکارا نمایدت چهر
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#28
شاهنامه فردوسی _طهمورث
پسر بد مراو را یکی هوشمندبیامد به تخت پدر بر نشستهمه موبدان را ز لشکر بخواندچنین گفت کامروز تخت و کلاهجهان از بدیها بشویم به رایز هر جای کوته کنم دست دیوهر آن چیز کاندر جهان سودمندپس از پشت میش و بره پشم و مویبه کوشش ازو کرد پوشش به رایز پویندگان هر چه بد تیزرورمنده ددان را همه بنگریدبه چاره بیاوردش از دشت و کوهز مرغان مر آن را که بد نیک تازبیاورد و آموختن​شان گرفتچو این کرده شد ماکیان و خروسبیاورد و یکسر به مردم کشیدبفرمودشان تا نوازند گرمچنین گفت کاین را ستایش کنیدکه او دادمان بر ددان دستگاهمر او را یکی پاک دستور بودخنیده به هر جای شهرسپ نامهمه روزه بسته ز خوردن دو لبچنان بر دل هر کسی بود دوستسر مایه بد اختر شاه راهمه راه نیکی نمودی به شاهچنان شاه پالوده گشت از بدیبرفت اهرمن را به افسون ببستزمان تا زمان زینش برساختیچو دیوان بدیدند کردار اوشدند انجمن دیو بسیار مر گرانمایه طهمورث دیوبندبه شاهی کمر برمیان بر ببستبه خوبی چه مایه سخنها براندمرا زیبد این تاج و گنج و سپاهپس آنگه کنم درگهی گرد پایکه من بود خواهم جهان را خدیوکنم آشکارا گشایم ز بندبرید و به رشتن نهادند رویبه گستردنی بد هم او رهنمایخورش کردشان سبزه و کاه و جوسیه گوش و یوز از میان برگزیدبه بند آمدند آنکه بد زان گروهچو باز و چو شاهین گردن فرازجهانی بدو مانده اندر شگفتکجا بر خرو شد گه زخم کوسنهفته همه سودمندش گزیدنخوانندشان جز به آواز نرمجهان آفرین را نیایش کنیدستایش مراو را که بنمود راهکه رایش ز کردار بد دور بودنزد جز به نیکی به هر جای گامبه پیش جهاندار برپای شبنماز شب و روزه آیین اوستدر بسته بد جان بدخواه راهمه راستی خواستی پایگاهکه تابید ازو فره​ی ایزدیچو بر تیزرو بارگی برنشستهمی گرد گیتیش برتاختیکشیدند گردن ز گفتار اوکه پردخته مانند ازو تاج و فر
چو طهمورث آگه شد از کارشانبه فر جهاندار بستش میانهمه نره دیوان و افسونگراندمنده سیه دیوشان پیشروجهاندار طهمورث بافرینیکایک بیاراست با دیو چنگازیشان دو بهره به افسون ببستکشیدندشان خسته و بسته خوارکه ما را مکش تا یکی نو هنرکی نامور دادشان زینهارچو آزاد گشتند از بند اونبشتن به خسرو بیاموختندنبشتن یکی نه که نزدیک سیچه سغدی چه چینی و چه پهلویجهاندار سی سال ازین بیشتربرفت و سرآمد برو روزگار برآشفت و بشکست بازارشانبه گردن برآورد گرز گرانبرفتند جادو سپاهی گرانهمی به آسمان برکشیدند غوبیامد کمربسته​ی جنگ و کیننبد جنگشان را فراوان درنگدگرشان به گرز گران کرد پستبه جان خواستند آن زمان زینهاربیاموزی از ماکت آید به بربدان تا نهانی کنند آشکاربجستند ناچار پیوند اودلش را به دانش برافروختندچه رومی چه تازی و چه پارسیز هر گونه​ای کان همی بشنویچه گونه پدید آوریدی هنرهمه رنج او ماند ازو یادگار
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#29
شاهنامه فردوسی-جمشید
گرانمایه جمشید فرزند اوبرآمد برآن تخت فرخ پدرکمر بست با فر شاهنشهیزمانه بر آسود از داوریجهان را فزوده بدو آبرویمنم گفت با فره​ی ایزدیبدان را ز بد دست کوته کنمنخست آلت جنگ را دست بردبه فر کیی نرم کرد آهناچو خفتان و تیغ و چو برگستوانبدین اندرون سال پنجاه رنجدگر پنجه اندیشه​ی جامه کردز کتان و ابریشم و موی قزبیاموختشان رشتن و تافتنچو شد بافته شستن و دوختنچو این کرده شد ساز دیگر نهادز هر انجمن پیشه​ور گرد کردگروهی که کاتوزیان خوانی​اشجدا کردشان از میان گروهبدان تا پرستش بود کارشانصفی بر دگر دست بنشاندندکجا شیر مردان جنگ آورندکزیشان بود تخت شاهی به جایبسودی سه دیگر گره را شناسبکارند و ورزند و خود بدروندز فرمان تن​آزاده و ژنده​پوشتن آزاد و آباد گیتی برویچه گفت آن سخن​گوی آزاده مردچهارم که خوانند اهتو خوشیکجا کارشان همگنان پیشه بود کمر بست یکدل پر از پند اوبه رسم کیان بر سرش تاج زرجهان گشت سرتاسر او را رهیبه فرمان او دیو و مرغ و پریفروزان شده تخت شاهی بدویهمم شهریاری همم موبدیروان را سوی روشنی ره کنمدر نام جستن به گردان سپردچو خود و زره کرد و چون جو شناهمه کرد پیدا به روشن روانببرد و ازین چند بنهاد گنجکه پوشند هنگام ننگ و نبردقصب کرد پرمایه دیبا و خزبه تار اندرون پود را بافتنگرفتند ازو یکسر آموختنزمانه بدو شاد و او نیز شادبدین اندرون نیز پنجاه خوردبه رسم پرستندگان دانی​اشپرستنده را جایگه کرد کوهنوان پیش روشن جهاندارشانهمی نام نیساریان خواندندفروزنده​ی لشکر و کشورندوزیشان بود نام مردی به پایکجا نیست از کس بریشان سپاسبه گاه خورش سرزنش نشنوندز آواز پیغاره آسوده گوشبر آسوده از داور و گفتگویکه آزاده را کاهلی بنده کردهمان دست​ورزان اباسرکشیروانشان همیشه پراندیشه بود
بدین اندرون سال پنجاه نیزازین هر یکی را یکی پایگاهکه تا هر کس اندازه​ی خویش رابفرمود پس دیو ناپاک راهرانچ از گل آمد چو بشناختندبه سنگ و به گج دیو دیوار کردچو گرمابه و کاخهای بلندز خارا گهر جست یک روزگاربه چنگ آمدش چندگونه گهرز خارا به افسون برون آوریددگر بویهای خوش آورد بازچو بان و چو کافور و چون مشک نابپزشکی و درمان هر دردمندهمان رازها کرد نیز آشکارگذر کرد ازان پس به کشتی برآبچنین سال پنجه برنجید نیزهمه کردنیها چو آمد به جایبه فر کیانی یکی تخت ساختکه چون خواستی دیو برداشتیچو خورشید تابان میان هواجهان انجمن شد بر آن تخت اوبه جمشید بر گوهر افشاندندسر سال نو هرمز فرودینبزرگان به شادی بیاراستندچنین جشن فرخ ازان روزگارچنین سال سیصد همی رفت کارز رنج و ز بدشان نبد آگهیبه فرمان مردم نهاده دو گوشچنین تا بر آمد برین روزگارجهان سربه​سر گشت او را رهی بخورد و بورزید و بخشید چیزسزاوار بگزید و بنمود راهببیند بداند کم و بیش رابه آب اندر آمیختن خاک راسبک خشک را کالبد ساختندنخست از برش هندسی کار کردچو ایران که باشد پناه از گزندهمی کرد ازو روشنی خواستارچو یاقوت و بیجاده و سیم و زرشد آراسته بندها را کلیدکه دارند مردم به بویش نیازچو عود و چو عنبر چو روشن گلابدر تندرستی و راه گزندجهان را نیامد چنو خواستارز کشور به کشور گرفتی شتابندید از هنر بر خرد بسته چیزز جای مهی برتر آورد پایچه مایه بدو گوهر اندر نشاختز هامون به گردون برافراشتینشسته برو شاه فرمانرواشگفتی فرومانده از بخت اومران روز را روز نو خواندندبرآسوده از رنج روی زمینمی و جام و رامشگران خواستندبه ما ماند ازان خسروان یادگارندیدند مرگ اندران روزگارمیان بسته دیوان بسان رهیز رامش جهان پر ز آوای نوشندیدند جز خوبی از کردگارنشسته جهاندار با فرهی
یکایک به تخت مهی بنگریدمنی کرد آن شاه یزدان شناسگرانمایگان را ز لشگر بخواندچنین گفت با سالخورده مهانهنر در جهان از من آمد پدیدجهان را به خوبی من آراستمخور و خواب و آرامتان از منستبزرگی و دیهیم شاهی مراستهمه موبدان سرفگنده نگونچو این گفته شد فر یزدان از ویمنی چون بپیوست با کردگارچه گفت آن سخن​گوی با فر و هوشبه یزدان هر آنکس که شد ناسپاسبه جمشید بر تیره​گون گشت روزیکی مرد بود اندر آن روزگارگرانمایه هم شاه و هم نیک مردکه مرداس نام گرانمایه بودمراو را ز دوشیدنی چارپایهمان گاو دوشابه فرمانبریبز و میش بد شیرور همچنینبه شیر آن کسی را که بودی نیازپسر بد مراین پاکدل را یکیجهانجوی را نام ضحاک بودکجا بیور اسپش همی خواندندکجا بیور از پهلوانی شمارز اسپان تازی به زرین ستامشب و روز بودی دو بهره به زینچنان بد که ابلیس روزی پگاهدل مهتر از راه نیکی ببردبدو گفت پیمانت خواهم نخست به گیتی جز از خویشتن را ندیدز یزدان بپیچید و شد ناسپاسچه مایه سخن پیش ایشان براندکه جز خویشتن را ندانم جهانچو من نامور تخت شاهی ندیدچنانست گیتی کجا خواستمهمان کوشش و کامتان از منستکه گوید که جز من کسی پادشاستچرا کس نیارست گفتن نه چونبگشت و جهان شد پر از گفت​وگویشکست اندر آورد و برگشت کارچو خسرو شوی بندگی را بکوشبه دلش اندر آید ز هر سو هراسهمی کاست آن فر گیتی​فروزز دشت سواران نیزه گذارز ترس جهاندار با باد سردبه داد و دهش برترین پایه بودز هر یک هزار آمدندی به جایهمان تازی اسب گزیده مریبه دوشیزگان داده بد پاکدینبدان خواسته دست بردی فرازکش از مهر بهره نبود اندکیدلیر و سبکسار و ناپاک بودچنین نام بر پهلوی راندندبود بر زبان دری ده​هزارورا بود بیور که بردند نامز روی بزرگی نه از روی کینبیامد بسان یکی نیکخواهجوان گوش گفتار او را سپردپس آنگه سخن برگشایم درست
جوان نیکدل گشت فرمانش کردکه راز تو با کس نگویم ز بنبدو گفت جز تو کسی کدخدایچه باید پدرکش پسر چون تو بودزمانه برین خواجه​ی سالخوردبگیر این سر مایه​ور جاه اوبرین گفته​ی من چو داری وفاچو ضحاک بشنید اندیشه کردبه ابلیس گفت این سزاوار نیستبدوگفت گر بگذری زین سخنبماند به گردن ت سوگند و بندسر مرد تازی به دام آوریدبپرسید کین چاره با من بگویبدو گفت من چاره سازم ترامر آن پادشا را در اندر سرایگرانمایه شبگیر برخاستیسر و تن بشستی نهفته به باغبیاورد وارونه ابلیس بندپس ابلیس وارونه آن ژرف چاهسر تازیان مهتر نامجویبه چاه اندر افتاد و بشکست پستبه هر نیک و بد شاه آزاد مردهمی پروریدش به ناز و به رنجچنان بدگهر شوخ فرزند اوبه خون پدر گشت همداستانکه فرزند بد گر شود نره شیرمگر در نهانش سخن دیگرستفرومایه ضحاک بیدادگربه سر برنهاد افسر تازیانچو ابلیس پیوسته دید آن سخن چنان چون بفرمود سوگند خوردز تو بشنوم هر چه گویی سخنچه باید همی با تو اندر سراییکی پندت را من بیاید شنودهمی دیر ماند تو اندر نوردترا زیبد اندر جهان گاه اوجهاندار باشی یکی پادشاز خون پدر شد دلش پر ز درددگرگوی کین از در کار نیستبتابی ز سوگند و پیمان منشوی خوار و ماند پدرت ارجمندچنان شد که فرمان او برگزیدنتابم ز رای تو من هیچ رویبه خورشید سر برفرازم ترایکی بوستان بود بس دلگشایز بهر پرستش بیاراستیپرستنده با او ببردی چراغیکی ژرف چاهی به ره بر بکندبه خاشاک پوشید و بسترد راهشب آمد سوی باغ بنهاد رویشد آن نیکدل مرد یزدان​پرستبه فرزند بر نازده باد سردبدو بود شاد و بدو داد گنجبگشت از ره داد و پیوند اوز دانا شنیدم من این داستانبه خون پدر هم نباشد دلیرپژوهنده را راز با مادرستبدین چاره بگرفت جای پدربریشان ببخشید سود و زیانیکی بند بد را نو افگند بن
بدو گفت گر سوی من تافتیاگر همچنین نیز پیمان کنیجهان سربه​سر پادشاهی تراستچو این کرده شد ساز دیگر گرفتجوانی برآراست از خویشتنهمیدون به ضحاک بنهاد رویبدو گفت اگر شاه را در خورمچو بشنید ضحاک بنواختشکلید خورش خانه​ی پادشافراوان نبود آن زمان پرورشز هر گوشت از مرغ و از چارپایبه خویش بپرورد برسان شیرسخن هر چه گویدش فرمان کندخورش زرده​ی خایه دادش نخستبخورد و برو آفرین کرد سختچنین گفت ابلیس نیرنگسازکه فردات ازان گونه سازم خورشبرفت و همه شب سگالش گرفتخورشها ز کبک و تذرو سپیدشه تازیان چون به نان دست بردسیم روز خوان را به مرغ و برهبه روز چهارم چو بنهاد خوانبدو اندرون زعفران و گلابچو ضحاک دست اندر آورد و خوردبدو گفت بنگر که از آرزویخورشگر بدو گفت کای پادشامرا دل سراسر پر از مهر تستیکی حاجتستم به نزدیک شاهکه فرمان دهد تا سر کتف اویچو ضحاک بشنید گفتار اوی ز گیتی همه کام دل یافتینپیچی ز گفتار و فرمان کنیدد و مردم و مرغ و ماهی تراستیکی چاره کرد از شگفتی شگفتسخنگوی و بینادل و رایزننبودش به جز آفرین گفت و گوییکی نامور پاک خوالیگرمز بهر خورش جایگه ساختشبدو داد دستور فرمانرواکه کمتر بد از خوردنیها خورشخورشگر بیاورد یک یک به جایبدان تا کند پادشا را دلیربه فرمان او دل گروگان کندبدان داشتش یک زمان تندرستمزه یافت خواندش ورا نیکبختکه شادان زی ای شاه گردن فرازکزو باشدت سربه​سر پرورشکه فردا ز خوردن چه سازد شگفتبسازید و آمد دلی پرامیدسر کم خرد مهر او را سپردبیاراستش گونه گون یکسرهخورش ساخت از پشت گاو جوانهمان سالخورده می و مشک نابشگفت آمدش زان هشیوار مردچه خواهی بگو با من ای نیکخویهمیشه بزی شاد و فرمانرواهمه توشه​ی جانم از چهرتستو گرچه مرا نیست این پایگاهببوسم بدو بر نهم چشم و روینهانی ندانست بازار اوی
بدو گفت دارم من این کام توبفرمود تا دیو چون جفت اوببوسید و شد بر زمین ناپدیددو مار سیه از دو کتفش برستسرانجام ببرید هر دو ز کفتچو شاخ درخت آن دو مار سیاهپزشکان فرزانه گرد آمدندز هر گونه نیرنگها ساختندبسان پزشکی پس ابلیس تفتبدو گفت کین بودنی کار بودخورش ساز و آرامشان ده به خوردبه جز مغز مردم مده​شان خورشنگر تا که ابلیس ازین گفت​وگویمگر تا یکی چاره سازد نهاناز آن پس برآمد ز ایران خروشسیه گشت رخشنده روز سپیدبرو تیره شد فره​ی ایزدیپدید آمد از هر سویی خسرویسپه کرده و جنگ را ساختهیکایک ز ایران برآمد سپاهشنودند کانجا یکی مهترستسواران ایران همه شاهجویبه شاهی برو آفرین خواندندکی اژدهافش بیامد چو باداز ایران و از تازیان لشکریسوی تخت جمشید بنهاد رویچو جمشید را بخت شد کندروبرفت و بدو داد تخت و کلاهچو صدسالش اندر جهان کس ندیدصدم سال روزی به دریای چین بلندی بگیرد ازین نام توهمی بوسه داد از بر سفت اوکس اندر جهان این شگفتی ندیدعمی گشت و از هر سویی چاره جستسزد گر بمانی بدین در شگفتبرآمد دگر باره از کتف شاههمه یک​به​یک داستانها زدندمر آن درد را چاره نشناختندبه فرزانگی نزد ضحاک رفتبمان تا چه گردد نباید درودنباید جزین چاره​ای نیز کردمگر خود بمیرند ازین پرورشچه​کردوچه خواست اندرین جستجویکه پردخته گردد ز مردم جهانپدید آمد از هر سویی جنگ و جوشگسستند پیوند از جمشیدبه کژی گرایید و نابخردییکی نامجویی ز هر پهلویدل از مهر جمشید پرداختهسوی تازیان برگفتند راهپر از هول شاه اژدها پیکرستنهادند یکسر به ضحاک رویورا شاه ایران زمین خواندندبه ایران زمین تاج بر سر نهادگزین کرد گرد از همه کشوریچو انگشتری کرد گیتی برویبه تنگ اندر آمد جهاندار نوبزرگی و دیهیم و گنج و سپاهبرو نام شاهی و او ناپدیدپدید آمد آن شاه ناپاک دین
نهان گشته بود از بد اژدهاچو ضحاکش آورد ناگه به چنگبه ارش سراسر به دو نیم کردشد آن تخت شاهی و آن دستگاهازو بیش بر تخت شاهی که بودگذشته برو سالیان هفتصدچه باید همه زندگانی درازهمی پروراندت با شهد و نوشیکایک چو گیتی که گسترد مهربدو شاد باشی و نازی بدوییکی نغز بازی برون آورددلم سیر شد زین سرای سپنج نیامد به فرجام هم زو رهایکایک ندادش زمانی درنگجهان را ازو پاک بی​بیم کردزمانه ربودش چو بیجاده کاهبران رنج بردن چه آمدش سودپدید آوریده همه نیک و بدچو گیتی نخواهد گشادنت رازجز آواز نرمت نیاید به گوشنخواهد نمودن به بد نیز چهرهمان راز دل را گشایی بدویبه دلت اندرون درد و خون آوردخدایا مرا زود برهان ز رنج
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:
#30
4-جمشيد
تباه شدن روزگار جمشيد


ازان پس برامد از ايران خروش ..... پديد آمد از هرسويي جنگ و جوش

سيه گشت رخشنده روز سپيد ..... گسستند پيوند از جَمّ ِ شيد

بَرو تيره شد فَرَّه ي ايزدي ..... به كژّي گراييد و نابخردي

پديد آمد از هر سويي خسروي ..... يكي نامجويي ز هر پَهلُوي

سپه كرده و جنگ را ساخته ..... دل از مهر جمشيد پرداخته

يكايك از ايران برآمد سپاه ..... سوي تازيان بر گرفتند راه

شنودند كآنجا يكي مهترست ..... پراز هول شاه اژدها پيكرست

سواران ايرانهمه شاهجوي ..... نهادند يكسر به ضحاك روي

به شاهي برو آفرين خواندند ..... ورا شاه ايران زمين خواندند

كَيِ اژدهافَش بيامد چو باد ..... به ايران زمين تاج بر سر نهاد

از ايران و از تازيان لشكري ..... گُزين كرد گُردان هر كشوري

سوي تخت جمشيد بنهاد روي ..... چو انگشتري كرد گيتي بر اوي

چو جمشيد را بخت شدكُندرَو ..... به تنگ اندر آمد جهاندار نو

برفت و بدو داد تخت و كلاه ..... بزرگي و ديهيم و گنج و سپاه

نهان گشت و گيتي بَرو شد سياه ..... سپرده به ضحاك تخت و كلاه

چو صد سالش اندر جهان كس نديد ..... ز چشم همه مردامان ناپديد

صَدُم سال روزي به درياي چين ..... پديد آمد آن شاه ناپاكدين

چو ضحاكش آورد ناگه به چنگ ..... يكايك ندادش زماني درنگ

به اَرَّمر اورا به دونيم كرد ..... جهان را ازو پاك و بي بيم كرد

نهان بود چند از دَمِ اژدها ..... به فرجام هم زو نيامد رها

شد آن تخت شاهي و آن دستگاه ..... زمانه ربودش چو بيجاده كاه

ازو بيش بر تخت شاهي كه بود ..... از آن رنج بردن چه آمدش سود

گذشته برو ساليان هفتصد ..... پديد آوريد بسي نيك و بد

چه بايد همي زندگاني دراز ..... كه گيتي نخواهد گشادنت راز

همي پروراندت با شهد و نوش ..... جز آواز نرمت نيايد به گوش

يكايك چو گويي كه گُسترد مهر ..... نخواهد نمودن به يد نيز چهر،

همه شاد باشي و نازي بدوي، ..... همه راز دل بر گشايي بَر اوي،

يكي نغز بازي برون آورد ..... به دلت اندر از درد خون آورد

چنينست كيهان ناپايدار ..... تو در وي بجز تخم نيكي مكار

دلم سير شد زين سراي سپنج ..... خدايا مرا زود برهان ز رنج
و دیگر آسمان را نخواهی دید...
پاسخ
سپاس شده توسط:


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: